241
Szkolenia dla nauczycieli religii – jak rozliczyć nieobecność i wynagrodzenie
Szkolenia dla nauczycieli religii organizowane przez kurię diecezjalną mogą zostać uznane za formę doskonalenia zawodowego nauczyciela, jednak sama informacja przekazana przez kurię nie jest dla dyrektora szkoły wiążąca. To dyrektor ocenia, czy udział katechety w konkretnym szkoleniu lub spotkaniu odpowiada potrzebom szkoły i może zostać potraktowany jako podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Od tej decyzji zależą m.in. zasady usprawiedliwienia nieobecności, prawo do wynagrodzenia oraz sposób rozliczenia tego czasu.
Odprawa a ponowne zatrudnienie nauczyciela w tej samej szkole. RIO: liczy się rzeczywiste ustanie zatrudnienia
Czy świadczenie należy wypłacić, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy wynika ze zmiany organu prowadzącego, a nauczyciel ma zapewnioną możliwość dalszej pracy w tej placówce? Regionalna Izba Obrachunkowa w Lublinie wskazała, że odprawa z art. 20 Karty Nauczyciela ma charakter kompensacyjny i jest związana z rzeczywistym ustaniem możliwości dalszego zatrudnienia.
240
Złożenie wniosku o awans zawodowy – czy termin ma znaczenie
Termin złożenia wniosku o awans zawodowy nauczyciela nie jest wyłącznie kwestią formalną. Może on wpływać na to, kiedy zostanie wydana decyzja o nadaniu wyższego stopnia awansu, a w konsekwencji także na moment uzyskania wyższego wynagrodzenia czy zmianę podstawy zatrudnienia. Październik, a za chwilę koniec roku kalendarzowego to ważne terminy w awansie zawodowym nauczycieli. Sprawdzamy, jakie znaczenie ma termin złożenia wniosku o awans zawodowy i jakie czynności kadrowe powinny być podjęte po uzyskaniu przez nauczyciela wyższego stopnia awansu.
Zmiany od 1 września 2026 r.: Nowe pensum nauczyciela praktycznej nauki zawodu
Od 1 września 2026 r. nauczyciele prowadzący zajęcia praktycznej nauki zawodu zostali objęci jednolitym, 18-godzinnym pensum. Oznacza to, że tygodniowy wymiar ich zajęć nie będzie już ustalany przez organ prowadzący. Zasady w tym zakresie zostały zrównane z obowiązującymi nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych. Nowe regulacje trzeba uwzględnić już przy organizacji roku szkolnego 2026/2027. Mają one znaczenie nie tylko dla treści arkuszy organizacyjnych, ale również dla prawidłowego określania stanowisk nauczycieli, przydzielania im zajęć oraz ustalania, w jakich przypadkach powierzenie zajęć zawodowych wymaga zgody nauczyciela. Zmiana przepisów powoduje także konieczność podjęcia działań przez organy prowadzące. Powinny one przyjąć nowe uchwały odnoszące się do pensum specjalistów oraz zniżek przysługujących kadrze kierowniczej. Podpowiadamy, jak zastosować nowe 18-godzinne pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu w praktyce i na co zwrócić uwagę, aby nie popełnić błędów w dokumentacji pracowniczej.
Wycieczka zagraniczna w nowym roku szkolnym – zasady rozliczania
Przepisy dotyczące organizowania przez szkoły krajoznawstwa i turystyki określają przede wszystkim zasady organizacji wycieczek, odpowiedzialność za ich przygotowanie i bezpieczeństwo uczestników oraz wymagane dokumenty związane z organizacją wyjazdu. Nie regulują natomiast szczegółowo kwestii rozliczania wycieczek, w tym zagranicznych – całego obiegu dokumentów finansowych, zasad rozliczania zaliczek czy sposobu opisywania faktur w konkretnej jednostce. Wycieczka zagraniczna wymaga szczególnej uwagi przy rozliczaniu wydatków ponoszonych w walutach obcych oraz przy rozliczaniu podróży służbowej nauczycieli i innych pracowników szkoły. Omawiamy, krok po kroku, na co zwrócić uwagę, by niczego nie przeoczyć i nie popełnić błędów.
239
Zasady wydatkowania i dokumentowania środków z dotacji oświatowej – 10 przykładów z praktyki, 3 checklisty do weryfikacji
Dotacje przeznaczane na realizację zadań szkoły/przedszkola ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły/przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków szkoły. Prawidłowe wydatkowanie dotacji oświatowej w praktyce może budzić wiele wątpliwości. W artykule omawiamy 10 konkretnych przykładów z praktyki — od wynagrodzeń i wycieczek, przez doskonalenie zawodowe nauczycieli i zakup dostępu do AI, po wyposażenie placówki. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę, aby środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem i prawidłowo rozliczone.
Skarga na nauczyciela na biurku dyrektora – kiedy sprawa powinna trafić do rzecznika dyscyplinarnego?
Skarga na nauczyciela nie zawsze oznacza konieczność natychmiastowego zawiadomienia rzecznika dyscyplinarnego. Dyrektor szkoły powinien najpierw ustalić, czego dotyczą zarzuty, zweryfikować dostępne informacje i ocenić, czy opisane zachowanie może stanowić czyn dyscyplinarny. W praktyce nie jest to proste, zwłaszcza gdy sprawie towarzyszą emocje, presja rodziców lub sprzeczne relacje stron. W artykule wyjaśniamy, kiedy dyrektor powinien zawiadomić rzecznika dyscyplinarnego, jakie działania warto podjąć wcześniej oraz jak prawidłowo przygotować zawiadomienie.
Praca na świadczeniu kompensacyjnym tylko do 31 sierpnia 2026 r.
Praca na świadczeniu kompensacyjnym w szkole, co do zasady, powoduje zawieszenie prawa do tego świadczenia, niezależnie od wysokości uzyskiwanego przychodu. Do 31 sierpnia 2026 r. obowiązuje jednak czasowy wyjątek dotyczący zatrudniania nauczycieli m.in. w szkołach, do których uczęszczają uczniowie z Ukrainy. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało w odpowiedzi na interpelację, że to wyjątkowe rozwiązanie nie będzie dalej stosowane.
sks 77
WYCIECZKA SZKOLNA W PRAKTYCE – jak finansować, rozliczać i księgować
Kiedy wycieczka nauczyciela jest delegacją?
238
Płace w szkole i przedszkolu
PYTANIE 1. Dodatek do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe
237
Wypłata przez szkołę nagród burmistrza
Czy szkoła musi wypłacać nagrody dla dzieci za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury, sztuki i sportu, które przyznaje urząd miasta publikując swoje zarządzenie, w którym brak jest informacji kto (urząd miasta czy szkoła) wypłaca na konto dziecka? Czy prawidłowe jest to, że urząd miasta przelewa sumę kwoty nagród na konto szkoły a potem obarcza tą szkołę wypłatami na konto dzieci oraz rozliczeniami w formie PIT-11? Szkoła nie posiada żadnych dokumentów dot. wypłaty w/w nagród oprócz zarządzenia burmistrza miasta. Czy wypłatami nagród powinien zajmować się specjalista ds. kadr i płac w szkole?
Urlop wypoczynkowy nauczyciela w roku powierzenia i odwołania z funkcji kierowniczej
Powierzenie funkcji dyrektora, wicedyrektora lub innego stanowiska kierowniczego wpływa nie tylko na zakres obowiązków nauczyciela, ale także na zasady korzystania z urlopu wypoczynkowego. Najwięcej wątpliwości pojawia się wtedy, gdy nauczyciel obejmuje funkcję od 1 września albo przestaje ją pełnić 31 sierpnia. Czy od razu zmienia się wymiar urlopu? Kiedy przysługuje 35 dni urlopu kierowniczego? Jak rozliczyć urlop po odwołaniu z funkcji? W artykule wyjaśniamy najważniejsze zasady i pokazujemy, na co dyrektor powinien zwrócić uwagę w praktyce.
Regulamin udzielania zamówień publicznych o wartości poniżej 170.000 zł
Regulamin udzielania zamówień publicznych o wartości poniżej 170.000 zł porządkuje zasady wydatkowania środków publicznych w szkole przy zamówieniach, do których nie stosuje się ustawy Prawo zamówień publicznych. Dokument ten pomaga dyrektorowi zapewnić przejrzystość, celowość i oszczędność wydatków oraz ujednolicić działania pracowników odpowiedzialnych za zakupy i usługi realizowane na potrzeby szkoły. Przedstawiamy przykładowy wzór, do wykorzystania w swojej placówce.
sks 76
Zakończenie roku szkolnego pod kontrolą – 11 zadań i 12 checklist dla dyrektora
Koniec roku szkolnego tuż-tuż! To ostatni moment, aby dopiąć wszystkie sprawy kadrowe i płacowe w Twojej placówce. W tym wydaniu pokażemy Ci krok po kroku, jak sprawnie skontrolować dokumentację pracowniczą, weryfikować umowy i świadectwa pracy, prawidłowo rozliczyć urlopy i absencje oraz naliczyć ekwiwalenty za niewykorzystany urlop. Dowiesz się również, jak zarządzać ZFŚS i uzupełnić regulamin, by uniknąć ryzyka błędów i kontroli. Dzięki naszym praktycznym checklistom zamknięcie roku stanie się łatwe i bezpieczne, a Ty wejdziesz w nowy rok szkolny przygotowany i spokojny o wszystkie sprawy kadrowe i finansowe w swojej placówce.
236
Zajęcia specjalistyczne prowadzone przez zewnętrzne podmioty i finansowane z dotacji
Czy w sytuacji, gdy szkoła niepubliczna deklaruje brak możliwości zatrudnienia specjalistów na umowę o pracę, dopuszczalne jest finansowanie zajęć specjalistycznych (np. w prywatnym gabinecie terapeutycznym lub poradni niepublicznej) w jednostce zewnętrznej ze środków pochodzących z dotacji?
235
Płatny urlop szkoleniowy dla dyrektora szkoły — czy przysługuje
Nauczyciel-dyrektor ma zgodę na doskonalenie zawodowe i dofinansowanie do studiów podyplomowych. Obecnie jest studentem III semestru. Studia kończą się egzaminem. Czy przysługuje mu płatny urlop szkoleniowy na egzamin i przygotowanie się do egzaminu?
Od lipca nowe przepisy: Centralny rejestr umów JSFP w szkołach i placówkach oświatowych
Od 1 lipca 2026 r. szkoły i placówki oświatowe prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej będą miały obowiązek zgłaszania umów do centralnego rejestru umów jednostek sektora finansów publicznych. Sprawdzamy, jak będzie wyglądał centralny rejestr umów JSFP i zasady przekazywania informacji o umowach do tego rejestru.
234
Wypowiedzenie umowy o pracę w praktyce szkolnej – wzory i kalkulator
Z opracowywaniem arkusza organizacyjnego na nowy rok szkolny wiąże się ruch kadrowy i typowanie nauczycieli do zwolnienia (więcej w numerze marcowym, 233). Z kolei wypowiedzenie umowy o pracę w szkole wymaga każdorazowo sprawdzenia, jakie przepisy mają zastosowanie do danego pracownika. Dlatego przy ustalaniu okresu wypowiedzenia i przygotowywaniu pisma łatwo o błąd. W artykule wyjaśniamy, jak w praktyce szkolnej ustalać okres wypowiedzenia, jakie zasady wynikają z Karty Nauczyciela i Kodeksu pracy oraz z jakich wzorów pism warto korzystać. Całość uzupełnia praktyczne zestawienie, które ułatwi szybkie sprawdzenie właściwych terminów.
Udzielanie dni opieki nad dzieckiem – fakty i mity
Przedstawiamy 18 faktów i mitów związanych z zasadami udzielania dni opieki nad dzieckiem. Wciąż wiele wątpliwości budzi to, do kiedy można wykorzystać to zwolnienie, czy inne uprawnienia przysługują z Kodeksu pracy, a inne z Karty Nauczyciela, w końcu czy w czasie dni zwolnienia trzeba sprawować nad dzieckiem fizyczną opiekę. Uzupełnieniem tematu są praktyczne wyjaśnienia, praktyczne przykłady oraz wzory dokumentów.
233
Wynagrodzenia nauczycieli w 2026 r. – praktyczne porady
Wynagrodzenie nauczycieli w 2026 r. obejmuje nie tylko pensję zasadniczą, ale również dodatki, których przyznanie i wysokość zależą od wielu czynników. W praktyce szczególne wątpliwości budzi ustalanie stażu pracy do dodatku za wysługę lat, w tym uwzględnianie poprzedniego zatrudnienia, prowadzenia gospodarstwa rolnego, działalności gospodarczej czy umów cywilnoprawnych. W artykule omawiamy, od czego zależy wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela oraz komu i na jakich zasadach przysługują dodatki: za wysługę lat, motywacyjny i funkcyjny.
Stypendium za wyniki w nauce i osiągnięcia sportowe – fakty i mity
Stypendium za wyniki w nauce lub osiągnięcia sportowe to jedna z form motywowania uczniów do rozwijania swoich umiejętności i osiągania coraz lepszych rezultatów. W praktyce wokół zasad jego przyznawania pojawia się jednak wiele pytań i nieporozumień. W artykule wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z terminami, procedurą przyznawania stypendium oraz warunkami, które musi spełnić uczeń, aby je otrzymać.
Okienka w pracy nauczyciela – rozwiewamy 9 wątpliwości
Kwestia okienek w pracy nauczyciela nie została jednoznacznie uregulowana w przepisach, dlatego budzi sporo wątpliwości. Czy nauczyciel musi być obecny w szkole w czasie okienka, jak przepisy regulują czas pracy nauczyciela i jego dyspozycyjność, czy nauczyciel może sam decydować o miejscu wykonywania obowiązków służbowych? Jak rozlicza się czas pracy nauczyciela w związku z okienkiem? Jakie warunki muszą być spełnione, by nauczyciel mógł zgodnie z prawem opuścić szkołę podczas okienka? Zbieramy najbardziej problematyczne pytania – wątpliwości i rozwiewamy je dla naszych Czytelników!
231
Wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe nauczycieli egzaminatorów krok po kroku
Czy przesłanki, wynikające ze znowelizowanych przepisów Karty Nauczyciela są spełnione w przypadku uczestnictwa nauczyciela w egzaminie w charakterze egzaminatora, co oznacza, że przysługuje im wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe? Jak traktowane są sytuacje nauczycieli z umową z OKE i bez niej? Odpowiedź na te pytanie nie jest niestety jednoznaczna. To zależy – od czego i jak postępować zgodnie z prawem, opisujemy w artykule.
230
Zwolnienie z tytułu opieki nad dzieckiem a godziny ponadwymiarowe krok po kroku
Zwolnienie z tytułu opieki nad dzieckiem to jedno z uprawnień pracowniczych, które w praktyce budzi sporo wątpliwości organizacyjnych i kadrowych. Szczególne pytania pojawiają się wtedy, gdy dotyczy nauczycieli realizujących godziny ponadwymiarowe – czy w czasie zwolnienia takie godziny „przepadają”, czy należy je odpracować, a może przysługuje za nie wynagrodzenie? Od 1 września 2025 r. obowiązują zaś nowe zasady obliczania takiego wynagrodzenia. Jak stosować te zasady w kontekście zwolnienia z tytułu opieki nad dzieckiem? W artykule krok po kroku wyjaśniam jak prawidłowo postępować.
Rozszerzona lista kontrolna – Regulamin pracy szkoły (pod kontrolę PIP)
Aby przygotować swój regulamin pracy do kontroli PIP, zamieszczamy szczegółową listę kontrolną. Przejście przez poszczególne punkty pozwoli wyeliminować wszystkie nieprawidłowości!
Przerwa świąteczna i ferie zimowe – kiedy i jak można wykorzystać urlop uzupełniający
Przerwa świąteczna oraz ferie zimowe to okresy, które w praktyce organizacyjnej szkół i przedszkoli rodzą wiele pytań dotyczących czasu pracy nauczycieli i zasad korzystania z urlopu wypoczynkowego. Wątpliwości budzi zwłaszcza możliwość wykorzystania w tym czasie urlopu uzupełniającego – kiedy przysługuje, w jakich sytuacjach można go udzielić i czy dyrektor ma w tym zakresie swobodę decyzji. W artykule wyjaśniamy, jak prawidłowo stosować przepisy Karty Nauczyciela w odniesieniu do przerwy świątecznej i ferii zimowych oraz na co powinni zwrócić uwagę dyrektorzy i kadry, aby uniknąć błędów organizacyjnych i sporów z pracownikami.



